Πρόταση προς το Δημοτικό Συμβούλιο Ξάνθης για ψήφισμα σχετικά με τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Στον νέο «Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης» που έθεσε το Υπουργείο Εσωτερικών σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση, καταργούνται ουσιαστικά οι Δημοτικές και Περιφερειακές Επιτροπές Ισότητας, οι οποίες μέχρι σήμερα διαθέτουν σαφή θεσμικό ρόλο και εξειδικευμένο αντικείμενο ως προς τον σχεδιασμό και την προώθηση πολιτικών ισότητας σε τοπικό επίπεδο (ν.3852/2010 και ν. 4604/2019). Στη θέση τους προβλέπεται η συγκρότηση μιας γενικής γνωμοδοτικής επιτροπής με ιδιαίτερα διευρυμένο αντικείμενο, που θα περιλαμβάνει ζητήματα κοινωνικής συνοχής, συμπερίληψης, ισότητας των φύλων, δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία, καθώς και την καταπολέμηση έμφυλων, φυλετικών, κοινωνικών και θρησκευτικών διακρίσεων.
Σε μια περίοδο κατά την οποία τα ζητήματα των έμφυλων διακρίσεων, της έμφυλης βίας και των γυναικοκτονιών βρίσκονται στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου, η κατάργηση εξειδικευμένων δομών ισότητας στην Τοπική Αυτοδιοίκηση  προκαλεί εύλογο και σοβαρό προβληματισμό. Η προώθηση της ισότητας των φύλων δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μία από τις πολλές αρμοδιότητες ενός γενικού οργάνου, αλλά απαιτεί διακριτές πολιτικές, εξειδικευμένη γνώση, πόρους και θεσμική συνέχεια.
Η θεσμική αυτοτέλεια των πολιτικών ισότητας περιορίζεται σταδιακά, με αποτέλεσμα να αποδυναμώνεται η δυνατότητα σχεδιασμού και υλοποίησης στοχευμένων παρεμβάσεων. Η κατάργηση των αυτοτελών δομών ισότητας στην αυτοδιοίκηση ακολουθεί τη γενικότερη τάση ενσωμάτωσης των πολιτικών ισότητας σε ευρύτερα πεδία που άρχισε με την αντικατάσταση από τη Γενική Γραμματεία Ισότητας των Φύλων,  στη Γενική Γραμματεία Οικογενειακής Πολιτικής και Ισότητας των Φύλων (2019), στη Γενική Γραμματεία Δημογραφικής και Οικογενειακής Πολιτικής και Ισότητας των Φύλων (2023), και σήμερα στη Γενική Γραμματεία Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Έτσι οι πολιτικές ισότητας των φύλων υποβαθμίζονται, καθώς ενσωματώνονται σε ευρύτερα πεδία πολιτικής, όπως η οικογένεια, το δημογραφικό και η κοινωνική συνοχή.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η πρόβλεψη του νέου Κώδικα για τη μείωση της υποχρεωτικής ποσόστωσης φύλου στους αυτοδιοικητικούς συνδυασμούς από 40% σε 30%, καθώς και οι αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού της. Πρόκειται για μια οπισθοδρόμηση σε σχέση με κατακτήσεις που συνέβαλαν, έστω μερικά, στην αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στα όργανα της αυτοδιοίκησης και της πολιτικής εκπροσώπησης.
Η ισότητα των φύλων απαιτεί συγκεκριμένους θεσμούς, μόνιμες δομές και ουσιαστικά μέτρα στήριξης της ισότιμης συμμετοχής και εκπροσώπησης.
Καλούμε τον Δήμο Ξάνθης να συνταχθεί με τη θέση της Επιτροπής Ισότητας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας και να διεκδικήσει τη διατήρηση και ενίσχυση των θεσμών ισότητας στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και την υποχρεωτική ποσόστωση φύλου (τουλάχιστον 40%) στους αυτοδιοικητικούς συνδυασμούς.